What is Non-Directionality Intervention (NDI)?

Η Παρεμβαίνουσα μη-Κατευθυντικότητα (Non-Directive Intervention – NDI) μπορεί να
συμπυκνωθεί στο τρίπτυχο Ακούω-Προτείνω-Συνοδεύω και είναι μια μέθοδος επικοινωνίας
που έχει εφαρμοσθεί με επιτυχία στα πεδία της ψυχοθεραπείας, της συμβουλευτικής, της
παιδαγωγικής, της εμψύχωσης και δυναμικής ομάδων, της επίλυσης συγκρούσεων κ.α.

Ιστορικές Ρίζες και Θεμελιωτής

Θεμελιωτής της NDI είναι ο Michel Lobrot, καθηγητής του Πανεπιστημίου Paris VIII. Η προσέγγισή του συνδυάζει και εξελίσσει ρεύματα της ανθρωπιστικής ψυχολογίας, των τεχνών και του κινήματος του ανθρώπινου δυναμικού.

Θεωρητικές και Πρακτικές Επιρροές

Η NDI αντλεί από:

• την προσωποκεντρική θεραπεία και τις ομάδες συνάντησης (Carl Rogers)
• τη δυναμική των ομάδων και τη θεωρία πεδίου (Kurt Lewin)
• το ψυχόδραμα (Jacob Moreno)
• τη Gestalt θεραπεία (Fritz Perls)
• τη Ραϊχική θεραπεία (Wilhelm Reich)
• τη Βιοενέργεια (Alexander Lowen)

Παράλληλα, ενσωματώνει καλλιτεχνικά μέσα έκφρασης όπως θεατρικό αυτοσχεδιασμό, θέατρο στην εκπαίδευση, μουσική, χορό, ζωγραφική και γλυπτική, καθώς και τεχνικές αυτοματισμού από το σουρεαλιστικό κίνημα.

Η Προτεραιότητα της Σχέσης

Ακολουθώντας την παράδοση της μη-κατευθυντικότητας, η NDI δίνει απόλυτη προτεραιότητα στη σχέση. Καλλιεργεί σχέσεις αμοιβαιότητας, ισοτιμίας και συνέργιας μεταξύ των συμμετεχόντων.

Ο Ρόλος του Επαγγελματία (Θεραπευτή, Συμβούλου, Παιδαγωγού)

Όσοι εφαρμόζουν την NDI ακούν ενεργητικά το άτομο ή την ομάδα, χρησιμοποιώντας:

• επαναδιατύπωση (reformulation)
• ανεπιφύλακτη θετική αποδοχή (unconditional positive regard)
• ενσυναίσθηση (empathy)

Στόχος είναι η ανίχνευση των επιθυμιών (desires) του προσώπου ή της ομάδας.

Αυθεντικότητα και Παρέμβαση

Ταυτόχρονα, οι επαγγελματίες παραμένουν αυθεντικοί (authentic / congruent), σε επαφή με τα δικά τους συναισθήματα και σκέψεις. Δεν περιορίζονται μόνο στην ακρόαση, αλλά διαμορφώνουν και προτάσεις, προσαρμοσμένες στην εκάστοτε περίσταση, που διευκολύνουν την έκφραση των επιθυμιών και τη συναισθηματική και μαθησιακή ανάπτυξη.

Ευελιξία και Συνδιαμόρφωση

Οι προτάσεις παραμένουν πάντα επικεντρωμένες στις εκδηλωμένες ανάγκες των συμμετεχόντων. Εάν μια πρόταση δεν είναι βοηθητική, ανακαλείται. Παράλληλα, οι επαγγελματίες είναι ανοιχτοί στο να δεχτούν προτάσεις από τα ίδια τα άτομα ή την ομάδα.

Μη-Κατευθυντικός Συντονισμός Ομάδων

Ο μη-κατευθυντικός συντονισμός επιτρέπει στα μέλη της ομάδας να αισθάνονται ασφάλεια, να σέβονται τον προσωπικό τους ρυθμό και να εμπλέκονται στον χρόνο και στον βαθμό που επιθυμούν.

Εμπιστοσύνη και Συνεργασία

Κεντρικό ζητούμενο – και εγγύηση για τα καλύτερα αποτελέσματα – είναι η εμπιστοσύνη και η συνεργασία, πάνω σε σκοπούς που έχουν από κοινού οριστεί.

Η Αντίληψη της Μάθησης στην NDI

Η NDI επικεντρώνεται στη θετική (αντισταθμιστική) εμπειρία και δίνει χώρο στα προσωπικά μαθησιακά μονοπάτια. Σύμφωνα με την προσέγγιση αυτή, ο πυρήνας της μάθησης είναι η συγκίνηση (συν-κίνηση): μαθαίνουμε ό,τι μας συν-κινεί.

Συναισθηματική Εμπλοκή και Αναστοχασμός

Δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη διατήρηση της συν-κίνησης, της συναισθηματικής εμπλοκής (engagement) και στον πολυδιάστατο αναστοχασμό (reflection) πάνω στη βιωμένη εμπειρία ως βασικό στοιχείο της μαθησιακής πορείας.

Η NDI ως Σχολή Ψυχολογίας

Η Παρεμβαίνουσα Μη-Κατευθυντικότητα αποτελεί αυτοτελή σχολή ψυχολογίας, με δική της θεωρία της προσωπικότητας και της μάθησης.

Πολιτική Διάσταση και Αυτοδιαχείριση

Η NDI συνιστά και μια πολιτική πρόταση, αναδεικνύοντας την αυτοδιαχείριση. Στο έργο La Pédagogie Institutionnelle (1965), ο Michel Lobrot τονίζει τη σημασία της αυτονομίας των ανθρώπων και της εφεύρεσης νέων μοντέλων κοινωνικής λειτουργίας.

Ιστορικό Πλαίσιο και Κοινωνική Παρέμβαση

Ο Lobrot συμμετείχε στην ομάδα Socialisme ou Barbarie μαζί με τον Κορνήλιο Καστοριάδη, συμβάλλοντας θεωρητικά στις ιδέες που επηρέασαν τον Μάη του ’68. Παράλληλα, εφάρμοσε τη συμμετοχική εκπαίδευση στο Πανεπιστήμιο Paris VIII – Vincennes.

Η NDI στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, η NDI εφαρμόζεται από το 1985 στους τομείς της ψυχοθεραπείας, της συμβουλευτικής και της εκπαίδευσης. Λειτουργούν κέντρα NDI με θεραπευτικές και εκπαιδευτικές δράσεις στην Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Χανιά.

Φωτογραφία Άρθρου:  Costis – H κραυγή του Κόκκινου Τρελού, 1975